Aktualna pozycja: HomeBlog o prawie
Udostępnij przez LinkedIn Udostępnij przez Facebook Udostępnij przez Email

Prawo cytatu prasy

Prawo cytatu jest niezmiernie ważną instytucją z punktu widzenia prawa autorskiego.  Ponieważ prawo autorskie regulowane jest zarówno w krajowych porządkach prawnych jak i na poziomie prawa europejskiego, jego wykładnia pod kątem zgodności z prawem europejskim sprawia trudności niejednemu sądowi państw członkowskich Unii Europejskiej.

 

Postępowanie, na kanwie którego pojawiły się wątpliwości interpretacyjne, dotyczyło medialnego sporu polityka niemieckiego Volkera Becka z Partii Zielonych i niemieckiego tygodnika „Der Spiegel”. Powyższy spór powstał w związku z publikacją niemieckiego tygodnika na temat kontrowersyjnej książki  współautorstwa Volkera Becka. W tekście z lat osiemdziesiątych Volker Beck opowiedział się bowiem za zniesieniem karalności czynów seksualnych podejmowanych wobec dzieci bez użycia przemocy. Choć dzisiaj dystansuję się od tego stanowiska, wszyscy dobrze wiemy, że opinia publiczna o tak kontrowersyjnej opinii szybko  nie zapomni. Beck od momentu ukazania się książki zarzuca jej wydawcy, że poprzez zmianę  nagłówków zmienił sens opublikowanego tekstu. W 2013 roku Volker Beck  zamieścił na swojej stronie obie wersje tekstu - pierwotną swojego autorstwa i wersję po zmianach wydawcy, oraz przekazał je mediom. Dodatkowo opatrzył każdą stronę zmienionego tekstu napisem, że dystansuję się od treści w nim zawartych. „Der Spiegel” bez zgody autora opublikował obie wersje tekstu opatrzone swoim komentarzem, że niczym się one nie różnią. Ponadto pozbawił zmienioną wersję publikacji komentarza autora. Zdaniem niemieckiego polityka opublikowanie tekstów przez niemiecki tygodnik stanowi naruszenie jego praw autorskich. Po rozpoznaniu sprawy przez sąd krajowy w Berlinie (Landgericht Berlin) oraz wyższy sąd krajowy w Berlinie (Kammergericht Berlin) trafiła ona przed Federalny Sąd Najwyższy (Bundesgerichtshof, dalej: „BGH”).

 

27 lipca 2017 roku  BGH zwrócił  się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: „ETS”) z szeregiem pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni art. 5 ust. 3 Dyrektywy nr 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 maja 2001 roku w sprawie  harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (dalej: „Dyrektywa”). Z uwagi na okoliczność, że wyrok ETS w tej sprawie będzie miał znaczenie dla wszystkich państwa członkowskich UE, w tym także Polski, warto bliżej przyjrzeć się zadanym pytaniom prejudycjalnym.

Przedłożone ETS pytania prejudycjalne mają na celu przede wszystkim udzielenie wskazówek interpretacyjnych dotyczących następujących zagadnień:

  • Czy unijne regulacje dotyczące wyjątków  i ograniczeń praw autorskich i pokrewnych stosownie do art. 5 ust. 3 Dyrektywy dopuszczają odmienną ich wykładnię w krajowych porządkach prawnych?
  • W jakim zakresie należy przy ustalaniu zakresu obowiązywania zawartych w art. 5 ust. 3 Dyrektywy wyjątków oraz ograniczeń wyłącznego prawa autora do zwielokrotniania (art. 2 lit. a Dyrektywy) oraz podawania do publicznej wiadomości i publicznego udostępniania (art. 3 ust. 1 Dyrektywy) utworu uwzględnić prawa podstawowe zawarte w Karcie Praw Podstawowych?
  • Czy wolność przepływu informacji oraz wolność prasy mogą uzasadniać wyjątki oraz ograniczenia wyłącznego prawa autora do zwielokrotniania oraz podawania swoich utworów do publicznej wiadomości wraz z publicznym udostępnianiem utworu inne niż te zawarte w art. 5 ust. 3 Dyrektywy?
  • Czy publiczne udostępnienie chronionego prawami autorskimi utworu na portalu internetowym przedsiębiorstwa prasowego nie może zostać uznane za niewymagające zgody autora złożenie sprawozdania o aktualnych wydarzeniach i to tylko dlatego, że pomimo istnienia takiej możliwości przedsiębiorstwo nie zapytało autora o zgodę?
  • Czy w przypadku, gdy cytowane utwory tekstowe lub ich części nie zostaną w sposób trwały połączone z nowym tekstem, a zamiast tego zostaną udostępnione w internecie za pomocą linku jako istniejące obok nowego tekstu samodzielne pliki PDF, nie jest spełniona przesłanka cytowania do celów takich jak słowa krytyki lub recenzji?
  • Czy w przypadku odpowiedzi na pytanie, kiedy utwór został udostępniony publicznie, należy brać pod uwagę okoliczność, czy ten utwór w swojej konkretnej formie został uprzednio za zgodą autora opublikowany?

 

Mimo tego, że powyższe pytania do ETS skierował sąd niemiecki, odpowiedzi na nie będą również miały znaczenie podczas wykładni prawa polskiego. Z niecierpliwością czekamy zatem na wyrok ETS w powyższej sprawie.      

 

Photo by Marcin Wysmulek

ZOSTAW SWÓJ KOMENTARZ
© 2019 KSP Legal & Tax Advice. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przetwarzanie danych osobowych w KSP
zamknij chcę wiedzieć więcej
Ta strona używa technologii cookies (ciasteczek)
akceptuję Polityka prywatności