Aktualna pozycja: HomeBlog o prawie
Udostępnij przez LinkedIn Udostępnij przez Facebook Udostępnij przez Email

Prawo panoramy jako dozwolony użytek w prawie autorskim

Z uwagi na to, że prawa autorskie mają charakter terytorialny, zagadnienie prawa panoramy należy rozpatrywać odrębnie dla poszczególnych państw. Nie wszystkie państwa członkowskie UE zdecydowały się na wprowadzenie tak daleko idącego ograniczenia treści praw autorskich, jakie stanowi prawo panoramy. Co więcej, w lipcu 2015 roku Parlament Europejski głosował nawet w sprawie zniesienia obowiązującego w licznych państwach członkowskich prawa panoramy. Na szczęście większość przedstawicieli państw członkowskich UE była temu przeciwna, dzięki czemu w dalszym ciągu możemy nie tylko fotografować do woli obiekty architektoniczne czy też dzieła sztuki, ale także dzielić się naszymi wrażeniami w mediach społecznościowych, udostępniając w nich wykonane przez siebie zdjęcia.


Prawo panoramy, poza Polską, zostało uregulowane między innymi również w Niemczech (Panoramafreiheit). Mimo, że prawo panoramy jest dozwolonym użytkiem odnoszącym się do obiektów dostępnych w przestrzeni publicznej i co do zasady nie powinno budzić wątpliwości, to I Wydział Cywilny Federalnego Sądu Najwyższego (Bundesgerichtshof; dalej: „BGH”), który jest właściwy w sprawach praw autorskich, musiał zmierzyć się z tym zagadnieniem w odniesieniu do dzieła umieszczonego na statku (sygn. akt: I ZR 247/15 – AIDA Kussmund).


Wątpliwości pojawiły się w kontekście dzieła młodego twórcy w postaci namalowanych na dziobie statku ust oraz oczu z brwiami w kształcie fal morskich po obu bokach kadłuba statku (AIDA Kussmund). Strona powodowa prowadząca działalność gospodarczą polegającą na organizacji rejsów ma wyłączne prawo użytkowania przedmiotowego utworu w rozumieniu prawa autorskiego. Strona pozwana, która w ramach swojej działalności gospodarczej również organizuje rejsy, wykorzystała zdjęcie statku powódki z namalowanymi ustami na swojej stronie internetowej. Zdaniem powódki pozwany naruszył tym samym jej prawo do utworu. Sąd krajowy w Kolonii (Landgericht Köln, sygn. akt: 28 O 554/12) wyrokiem z 4 marca 2015 r. oddalił jednak pozew. Również apelacja oraz rewizja powódki przed wyższym sądem krajowym (Oberlandesgericht Köln) oraz BGH były nieskuteczne.


Dozwolony użytek w postaci prawa panoramy został w Niemczech uregulowany w §59 ust. 1 niemieckiej ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Gesetz über Urheberrecht und verwandte Schutzrechte). Zgodnie z §59 ust. 1 niemieckiej ustawy, dozwolone jest zwielokrotnianie, rozpowszechnianie oraz publiczne udostępnienie utworu znajdującego się na stałe na publicznych drogach, ulicach i placach, który został utrwalony za pomocą środków malarskich lub graficznych albo poprzez zdjęcie lub film. Podstawowa kwestia, z którą musiały się zmierzyć sądy niemieckie, to odpowiedź na pytanie, czy statek zmieniający swoje położenie i okresowo znajdujący się w miejscach, które nie są publicznie dostępne (np. w stoczni) objęty jest zakresem zastosowania §59 ust. 1 niemieckiej ustawy.


BGH orzekł, iż okoliczność, że statek nie zawsze znajduje się w miejscach publicznie dostępnych nie stoi na przeszkodzie możliwości zastosowania prawa panoramy. Wyrażenie „na stałe” nie oznacza bowiem wymogu stałego związania z jednym miejscem. W tym wypadku decydujące jest, że utwór AIDA Kussmund umieszczony na statku znajdował się w (różnych) miejscach publicznych przez dłuższy okres czasu.


Z uwagi na terytorialny charakter praw autorskich wyrok BGH nie ma wprawdzie bezpośredniego wpływu na stosowanie prawa panoramy w Polsce, ale z uwagi na podobne ukształtowanie treści tego prawa, może stanowić pewną wskazówkę interpretacyjną przy wykładni przepisów polskich.

 

Photo by Lewis Johnston

ZOSTAW SWÓJ KOMENTARZ
© 2019 KSP Legal & Tax Advice. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Przetwarzanie danych osobowych w KSP
zamknij chcę wiedzieć więcej
Ta strona używa technologii cookies (ciasteczek)
akceptuję Polityka prywatności